Rosmalens
Rosmalens is het dialect dat gesproken wordt in Rosmalen. Het dialect behoort tot het Noord-Meierijs, wat weer deel uitmaakt van het Oost-Brabants.

Rosmalens is zeer nauw verwant aan het Bosch, het dialect dat in 's-Hertogenbosch gesproken wordt. Ten oosten van 's-Hertogenbosch wordt er met de Maaslandse tongval gesproken. Dit is met name rond Oss. Rosmalen ligt dan in een overgangsgebied. Dit is terug te vinden in het woordgebruik.

Rosmalen is niet zoals 's-Hertogenbosch is, een belangrijke plaats. Rosmalen heeft een eigen kern en daardoor ook een eigen gezicht. Omdat Rosmalen geen ambtenarenfunctie had voor de regio, verschilt het dialect veel met het Bosch. Ook andere plaatselijke dialecten, zoals het Berlicums hebben weer grote verschillen. Een belangrijke oorzaak is te vinden, in de rol die een gemeente heeft vervuld. 's-Hertogenbosch heeft van oudsher een functie gehad voor ambtenaren en was een stad van handel. Hierdoor raakte het Algemeen Nederlands meer verweven met het dialect in 's-Hertogenbosch dan met het dialect in Rosmalen.

Een paar verschillen met het Bossche dialect:

- toffel in plaats van taofel voor "tafel" (Meierijse verkorting).
- hôg in ne kop in plaats van hôôg in ne kop (idem)
- záácht in plaats van zácht
Deze uitdrukkingen zijn fonetisch geschreven. Er staat dus záácht, wat dus aangeeft dat de a-klank wat langer gemaakt wordt.

Andere verschillen zijn benamingen voor bepaalde woorden. Zo kent het Rosmalens een boks voor een broek, wat het Bosch niet kent.

Kenmerken van het Rosmalens
Ten opzichte van het Bosch en andere dialecten in Brabant worden de woorden in Rosmalen vrij kort gemaakt. Bijvoorbeeld: Gullie it d'n hillen dag deur. (Jullie eten de hele dag door) of Toffel (Tafel)
Het meervoud wordt wat langer gemaakt bij het uitspreken ervan. Echter, de schrijfwijze verandert niet. Bijvoorbeeld: Ene zaachte háánd, twi zaachte háánd. (Een zachte hand, twee zachte handen) of twi beum (twee bomen).
De letter -d- wordt veel vervangen voor de letter -j-. Bijvoorbeeld: - bojem - broaien - rooie.
De lettercombinatie -sch- wordt uitgesproken als -sk-, wat weer afkomstig is van het Germaans. Bijvoorbeeld: Skiete (Schieten).
Er zijn in bepaalde woorden overlappingen met het Maaslands, het dialect rond Oss. Bijvoorbeeld: Wà? of Wèllek? voor de vraag Wat zegt u?

Rusmolle
De klemtoon van Rosmalen ligt op Ros. Al wordt de naam Rosmalen in grote delen buiten Brabant verkeerd uitgesproken. Met de klemtoon op ma.
In Rosmalens dialect wordt Rosmalen uitgesproken als Rusmolle, met klemtoon op Rus.

Trivia
Bij Boschlogie wordt ingegaan op het Bosch dialect. Hier worden ook de verschillen met het Rosmalens besproken.

Bronvermelding: © Wikipedia / Cursus Boschlogie, 2006.

Rosmalense woorden

aardbeien - erdbissemen
achter op de plaats - misse
bodem - bojem
braambessen - brumbissemen
brood - mik
dat is jammer - Das sunde
dropje - sepke
heel makkelijk - Hendig zat
helemaal - olling
hoog in de bol hebben - hôg in ne kop
huis - hous
ik weet niet - 'k wit nie
je kunt er niets van - Je kuunen er niks van
jullie - gullie
Jullie eten de hele dag - door Gullie it d'n hillen dag deur.
kruiwagen - kreuge
mooi meisje - skôn durske
naast - neffe
pinda's - olienutjes
precies - krek
raam - roam
ragout - sopgerei
reep - chocola kwatta
tafel - toafel
tafel - toffel
thuis - taus
tuinbonen - moffebônne
tuinbonen - flodderbonne
twee bomen - twi beum
ui - juin
vaatdoek - schotelslet
veger - bessem
vrouw - wefke
wat heeft u nog - we hedde nog
zeuren - zeveren
zou dat zo zijn - Sutta

Bron: www.mijnwoordenboek.nl/regio/Rosmalens

| Meer...